Diş sıkma implant tedavisine zarar verir mi, önceden kontrol altına almak şart mı?

Diş sıkma implant tedavisine gerçekten zarar verir mi?

Diş sıkma (bruksizm) hem kendi dişlerinizi hem de implantları zorlayan en önemli alışkanlıklardan biridir. Doğrudan “implant tutmaz” demek doğru olmasa da, kontrol altına alınmayan diş sıkma; implant çevresinde kemik erimesi, vida gevşemesi ve kemikle kaynaşma sorunları riskini belirgin şekilde artırabilir.

İmplant, çene kemiğine yerleştirilen titanyum bir vida gibi düşünülür. Diş sıkarken uyguladığınız yatay ve aşırı kuvvetler bu vidayı ve etrafındaki kemiği normalden çok daha fazla yorar. Özellikle gece boyunca farkında olmadan saatlerce sıkma oluyorsa, implantın ömrü kısalabilir.

Diş sıkma implantın hangi aşamasında daha tehlikeli?

Diş sıkma, implant tedavisinin her döneminde zararlı olabilir ama bazı aşamalarda risk daha yüksektir:

• İmplant yeni yapıldığında (ilk 2–3 ay): Bu dönem implantın kemikle kaynaştığı süreçtir. Aşırı sıkma, bu kaynaşmayı bozup osseointegrasyonu zayıflatabilir.
• Geçici dişler varken: Geçici dişler genellikle tam yük taşısın diye yapılmaz. Sert sıkma ve gıcırdatma, geçicileri kırabilir veya alttaki implantı zorlayabilir.
• Uzun köprü ve çok sayıda implantta: Diş sıkma kuvvetleri implantlar arasında dengesiz dağılırsa, bazı implantlar aşırı yük alıp kemik kaybı ve tutmama sorunları yaşayabilir.

Diş sıkma implant çevresinde kemik erimesine nasıl yol açar?

İmplant etrafındaki kemik, aşırı ve dengesiz yükleri sevmez. Gece sıkma sırasında:

• Normal çiğneme kuvvetinin birkaç katı basınç oluşabilir,
• Bu basınç çoğu zaman yan yönlü (kesici) gelir,
• Kemik bu stresi tolere edemezse, zamanla implant çevresinde erime ve cep oluşumu başlayabilir.

Böyle durumlarda hasta genellikle “implantın etrafında sızlama, baskı, hafif zonklama” tarif eder. Uzun süre fark edilmezse bu süreç, kanama ve yemek birikimi ile giden periimplantitis tablosuna dönüşebilir.

İmplant yaptırmadan önce diş sıkma mutlaka tedavi edilmeli mi?

Şiddetli diş sıkma öyküsü olan hastalarda, implant planlaması yapmadan önce bu alışkanlığın mutlaka değerlendirilmesi gerekir. İdeal yaklaşım:

• Geceleri kullanılan koruyucu gece plağı planlanması,
• Kapanışın (ısırmanın) dikkatlice analiz edilip, gerekiyorsa yüksek dolgu veya kaplamaların düzeltilmesi,
• Kas kaynaklı aşırı güç varsa, hekim uygun görürse kas gevşetici egzersizler veya ek destek tedavilerinin uygulanmasıdır.

Bu önlemler, hem implantın kemikle sağlıklı kaynaşmasını hem de uzun ömürlü kullanılmasını kolaylaştırır.

Diş sıkıyorum, yine de implant tedavisi yaptırabilir miyim?

Diş sıkma implant için kesin bir engel değildir, ama tedavi planı mutlaka buna göre düzenlenmelidir. Örneğin:

• İmplant sayısı ve yerleri çiğneme kuvvetini daha dengeli dağıtacak şekilde seçilir,
• Kaplamalar ve köprüler yapılırken temaslar çok hassas ayarlanır,
• Geceleri mutlaka şeffaf gece plağı veya hekim uygun görürse daha sert bir okluzal splint kullanmanız istenir.

Özellikle ön bölgede estetik implant planlanıyorsa, diş sıkmanın diş eti ve kemik estetiğini nasıl etkilediği de dikkate alınır ve estetik planlama buna göre yapılır.

Diş sıkmaya karşı implantları korumak için neler yapmalıyım?

Diş sıkma alışkanlığınız varsa, implantlarınızı korumak için şu önlemler önemlidir:

• Gece plağı: Hekiminizin size özel hazırladığı plak, sıkma kuvvetlerini dengeler ve implantları doğrudan gelen travmadan korur.
• Düzenli kontrol: İmplant sonrası kontrolleri aksatmamak, erken kemik erimesi veya vida gevşemelerini zamanında fark etmeyi sağlar. Kontrol aralıkları için önerilen randevu sürelerine uymanız önemlidir.
• Stres yönetimi: Bruksizmin önemli kısmı stresle ilişkilidir. Gündüz fark ettiğiniz sıkma anlarında çeneyi bilinçli gevşetmek, basit nefes egzersizleri yapmak bile olumlu etki eder.
• Sert gıdalardan kaçınma: Buz kırmak, çekirdek dişlemek, çok sert kabuklu kuruyemişler yemek, sıkma ile birleştiğinde implant üzerindeki yükü daha da artırır.

Doğru planlama, iyi bir cerrahi ve sizin bu alışkanlığı kontrol altına almaya istekli olmanızla; diş sıkma öyküsü olan hastalarda da implantlar uzun yıllar sorunsuz kullanılabilir.