Genç yaşta implant yapılır mı, büyüme tamamlanmadan sakıncalı mı?

Genç yaşta implant yapılır mı, büyüme tamamlanmadan sakıncalı mı?

Genç hastalarda, özellikle de 18 yaş altı dönemde implant planlaması yetişkinlerden farklıdır. En önemli konu, çene gelişiminin tamamlanıp tamamlanmadığıdır. Çünkü implant, kemikle kaynaştıktan sonra hareket etmeyen sabit bir yapıdır; buna karşılık genç hastanın çenesi büyümeye devam eder.

Gençlerde implant için ideal yaş kaç olmalı?

Genel yaklaşım, kızlarda 17–18, erkeklerde 18–20 yaşından önce implantı rutin olarak önermemek yönündedir. Ancak bu yaşlar kişinin biyolojik gelişimine göre değişebilir. Bazen 16 yaşında çene büyümesi tamamlanmış olur, bazen de 20 yaşında hâlâ devam eder.

Bu nedenle karar verilirken mutlaka:

• Panoramik röntgen ve mümkünse 3D tomografi,
• Gerekirse el-bilek filmi (kemik yaşı için),
• Ortodontist ve implant cerrahının ortak değerlendirmesi

ile büyümenin durduğu teyit edilmelidir. 18 yaş altına implant konusunu ayrıca ayrıntılı anlattığımız yazıya da göz atabilirsiniz.

Büyüme tamamlanmadan implant yapılırsa ne tür sorunlar çıkar?

Ergenlik döneminde çeneler hem uzunluk olarak hem de yükseklik olarak büyümeye devam eder. Dişler bu büyümeye uyum sağlar, ama implant aynı yerde sabit kalır. Bu durumda:

• İmplant üzerindeki diş, yan dişlere göre kısa veya uzun kalabilir.
• Ön bölgede estetik bozulur, diş eti seviyeleri asimetrik olur.
• Çiğneme kuvvetleri dengesiz dağılır, uzun vadede implant çevresinde kemik erimesi başlayabilir.
• İmplantın açısı ve yeri, büyüyen çeneye göre yanlış konuma düşebilir.

Yani sadece “tuttu mu, kaynaştı mı?” diye bakmak yeterli değildir; uzun dönem estetik ve fonksiyon da ciddi şekilde etkilenir.

Hangi istisnai durumlarda genç yaşta implant düşünülebilir?

Bazı özel hallerde, çocuk veya ergen hastalarda implant zorunlu olarak gündeme gelebilir:

• Travma (kaza, darbe) sonucu ön dişin tamamen kaybı,
• Doğuştan eksik dişler (örneğin üst yan kesiciler yoksa),
• Hareketli protezleri psikolojik veya fonksiyonel olarak kesinlikle tolere edemeyen gençler.

Bu durumlarda dahi çoğu zaman öncelik, geçici ve geri dönüşümlü çözümler kullanmaktır:

• Boşluğa ortodontik tedavi ile kapatma imkânı varsa bunu değerlendirmek,
• Boşluk için geçici yapıştırmalı köprü veya şeffaf plak içine yerleştirilen sahte diş kullanmak,
• Çok gerekiyorsa, çene büyümesi minimal olan bölgelere daha dikkatli, sınırlı implant planlaması yapmak.

Genç yaşta implant yerine hangi geçici çözümler kullanılabilir?

Çene gelişimi tamamlanana kadar amaç, görünümü ve çiğnemeyi idare edecek, ama büyümeyi engellemeyecek çözümler üretmektir. Örneğin:

• Çıkarılabilir estetik protezler,
• Ortodontik tel veya şeffaf plaklara entegre geçici dişler,
• Yan dişlere minimal temasla yapılan bonded köprü (yapıştırmalı ince kanatlı köprüler).

Büyüme tamamlandıktan sonra ise kalıcı planlama yapılıp implant tedavi süreci başlatılabilir.

Aileler ve gençler ne zaman muayene olmalı?

Ön diş eksikliği gibi estetiği etkileyen durumlarda, çocuk/ergen mutlaka erken dönemde bir implant ve ortodonti deneyimi olan diş hekimine gösterilmelidir. Çoğu zaman:

• Hemen implant yapılmaz,
• Büyüme-gelişim radyolojik olarak takip edilir,
• Geçici çözümlerle psikolojik ve sosyal açıdan güvenli bir süreç sağlanır.

Böylece hem ileride yapılacak implantın başarısı artar, hem de gereksiz erken cerrahi işlemden kaçınılmış olur.